Follow Us

Cuijkse voetbalclub SIOL kijkt niet meer weg van racisme

Cuijkse voetbalclub SIOL kijkt niet meer weg van racisme

In april 2019 plaatste Rob Hoffmann, voorzitter van de Cuijkse amateurvoetbalvereniging SIOL, een blog op de website van zijn club waarin hij een duidelijk statement maakte: racisme hoort niet thuis op een voetbalveld. Daarmee kwam hij het afgelopen jaar regelmatig in het landelijke en regionale nieuws.

Naar aanleiding van een racistisch spreekkoor bij de wedstrijd FC Den Bosch – Excelsior in november 2019, presenteerde de KNVB afgelopen februari een nieuw plan om racisme tegen te gaan. Eerder dat jaar beschreef Hoffmann in zijn blog verschillende racistische incidenten waar zijn club het half jaar daarvoor mee te maken had gehad. Hij besloot het stuk te schrijven, omdat hij de avond ervoor had weggekeken bij een soortgelijk incident. SIOL 1, dat voor het grootste deel uit allochtone spelers bestaat, speelde die avond een uitwedstrijd tegen Toxandria in Rijkevoort. Toen het team vroeg op de doordeweekse avond het sportpark betrad, werd hen verteld dat dit vroege tijdstip vast geen probleem kon zijn, want veel spelers van SIOL zouden toch geen baan hebben. Althans, zo schreef Hoffmann het in zijn blog. De voorzitter van Toxandria, Cees de Wit, liet aan De Gelderlander weten dat de opmerking uit zijn verband was gerukt. ‘’Het enige wat is gezegd, is dat ze vroeg waren en er is gevraagd of er niemand hoefde te werken.’’

Op Hoffmann kwam het over als de zoveelste discriminerende opmerking. Hij bracht de opmerking in verband met het vooroordeel dat allochtonen vaak niet werken. Maar hij besloot er die avond niks van te zeggen. Toen hij thuis kwam dacht hij: dat is niet goed, dan kijk je de andere kant op. Zonder in de gaten te hebben wat voor impact het zou hebben, schreef hij het van zich af.

Niet bij ons
Net als Toxandria, gaven andere clubs uit de regio in het artikel van de Gelderlander aan zich niet te herkennen in de racistische incidenten die Hoffmann in zijn blog beschreef. Dit soort dingen zouden bij hen nooit voorkomen. Volgens Hoffmann is die reactie later, met name door de landelijke aandacht voor racisme, deels veranderd. Maar nog steeds vindt hij niet bij alle clubs steun. ‘’Ik merk nog steeds dat sommigen denken dat het allemaal wel meevalt of dat het bij hun club niet gebeurt. Daar kan ik me over opwinden. De bestuursleden zijn niet primair verantwoordelijk. Het is ook lastig om mensen erop aan te spreken in je eigen vereniging. Ik spreek de bestuursleden er dus niet op aan, maar ik vraag ze om hulp. Zij ervaren dat anders.’’ Volgens Hoffmann is er overal wel eens sprake van racisme. ‘’We moeten beseffen dat dit een van de punten is die we met elkaar moeten aanpakken. En we moeten het verder trekken naar discriminatie. Homofobe opmerkingen slaan ook nergens op. De KNVB krijgt elke week een lijst met incidenten die zijn gebeurd, dat is niet alleen racisme, maar ook geweld en intimidatie. Als je die lijst ziet kun je niet doen alsof er niks aan de hand is.’’

Geen steun van KNVB
Binnen SIOL waren de reacties op de blog heel warm en ondersteunend. Van de KNVB had Hoffmann meer verwacht. ‘’Er kwam wel reactie van de KNVB, maar het ging erg moeizaam en formeel. Een spontane reactie zit er daar van hogere hand niet zo snel in. Daar wordt 26 keer over nagedacht, alles wordt gewikt en gewogen door communicatieadviseurs. Dat vind ik een beetje overdreven. Ze hadden wat mij betreft meer empathie kunnen tonen. Zij vonden het heel ongemakkelijk.’’

SIOL had al eerder een nare ervaring met de KNVB. Tijdens een wedstrijd werd een speler van SIOL door een speler van de tegenstander uitgemaakt voor ‘vuile zwarte’. ‘’Onze jongens waren zo boos, dat we besloten te stoppen met de wedstrijd. We stonden 4-0 achter en zeiden ‘schrijf maar 6-0 op’. De tegenstander snapte ons, maar vervolgens kregen wij een boete omdat we niet verder wilden spelen. In alle rapporten stond de naam van de speler die het geroepen had, maar die speler heeft tot op de dag van vandaag nooit een straf gekregen van zijn club of de KNVB.’’

Zelf doen
Ondanks dat Hoffmann op een andere reactie van de KNVB had gehoopt, vindt hij niet dat je je achter de voetbalbond moet verschuilen. ‘’Je moet het zelf aanpakken. Je ziet dat de KNVB nu bezig is het racisme in betaald voetbal te bestrijden, dat is heel goed. Door al die landelijke aandacht voor racisme is het voor besturen van clubs ook wel makkelijker geworden om discriminatie bespreekbaar te maken.’’ Ook beseft hij dat de KNVB niet overal op kan reageren. ‘’Als club denk je altijd: dit is het ergste wat er kan gebeuren. Maar als je het lijstje met incidenten ziet dat de KNVB elk weekend krijgt, schrik je wel. Iemand heeft er een dagtaak aan om er alleen al kennis van te nemen.’’

Nieuwe maatregelen KNVB
In februari 2019 presenteerde de KNVB en de overheid een plan om racisme en discriminatie in voetbal tegen te gaan. Dit plan bestaat uit drie onderdelen: voorkomen, signaleren en straffen. Voor deze aanpak wordt de komende drie jaar 14 miljoen euro vrijgemaakt.

Bij het onderdeel ‘voorkomen’ wordt vooral ingezet op voorlichting en bewustwording. Voor de zomer van 2020 gaat de campagne ‘ons voetbal is van iedereen’ van start. In mei begint er een programma gericht op bewustwording, waar de komende drie jaar 600 amateurclubs en 34 betaald voetbalclubs aan gaan deelnemen. Daarnaast wordt er extra geïnvesteerd in een workshop om jongeren bewust te maken van verschillende vormen van discriminatie. Tot slot komt er een scholing voor scheidsrechters.

In het kader van ‘signaleren’ kunnen amateurclubs die investeringen doen om de veiligheid op en rond hun sportcomplex te vergroten, 30% van hun investeringsbedrag terugkrijgen. Daarnaast wordt er een systeem bedacht waarmee personen die zich schuldig maken aan discriminatie in stadions kunnen worden geïdentificeerd. Ook komt er een meldingsapp en werd in maart 2020 de rapportagetool voor scheidsrechters uitgebreid.

Voor het onderdeel ‘sanctioneren’ worden bijeenkomsten georganiseerd om de kennis over straffen en maatregelen te vergroten voor werknemers van voetbalclubs, politie, gemeenten en het OM. Daarnaast wordt onder andere de strafeis van het OM vergroot, wordt er een digitale meldfaciliteit ontwikkeld waardoor de meldplicht vaker zal worden opgelegd en wordt het Handboek Competitiezaken Betaald Voetbal aangepast. Ook kunnen supporters die zich schuldig hebben gemaakt aan kwetsende leuzen deelnemen aan het spreekkorenproject, dat zich inzet op bewustwording van het kwetsende effect van spreekkoren. Tot slot worden er twee speciale aanklagers discriminatie benoemd, een voor het betaald voetbal en een voor het amateurvoetbal.

Tien kleine negertjes
Een paar maanden nadat de blog was gepost, werd een wedstrijd van SIOL 1 gestaakt naar aanleiding van weer een racistische opmerking. Hoffmann: ‘’De scheidsrechter floot voor een hoekschop voor Juliana Mill, terwijl onze spelers vonden dat zij een vrije trap moesten krijgen omdat er vlak daarvoor een overtreding op hen was begaan. De scheidsrechter vond dat ze zich aanstelden en zei ‘jullie lijken net tien kleine negertjes’. We hadden afgesproken dat de spelers zelfs niks zouden doen, maar naar de trainer zouden gaan als ze zich gediscrimineerd voelden. Dit deden ze ook. De trainer had zelf niks gehoord dus hij vroeg aan de scheids wat er was gebeurd. Die zei dat het niet meer relevant was en dat hij zijn excuus al had aangeboden. Onze trainer zei ‘ho, zo snel gaat dat niet, ik wil eerst weten wat er is gebeurd, mijn spelers zijn in de war.’ Waarop de scheidsrechter de wedstrijd staakte.’’

De scheids was geschrokken en stuurde een brief waarin hij zijn excuses aanbood. Met de opmerking bedoelde hij te verwijzen naar het verhaal van de tien kleine negertjes, waarbij er telkens eentje wegviel. Vroeger zong hij hierover op het schoolplein. ‘’Ik geloof echt niet dat hij een racist is,’’ vertelt Hoffmann, ‘’maar besef dat er dertig jaar geleden geen donkere jongens bij je in de buurt stonden wanneer je dit zong. We waren het er snel over eens dat het een ongepaste opmerking was in deze tijdsgeest. Zeker als je het zegt bij jongens met een donkere huidskleur. Jij en ik weten niet hoe dat voelt, maar ik zie aan de jongens dat het ze raakt. Emoties maken sport hartstikke mooi, maar die excessen moeten eruit.’’

Bewustwording
Met de blog wilde Hoffmann vooral voor bewustwording zorgen, zonder meteen grote woorden te gebruiken. ‘’In Nederland denken we vaak dat we alles heel hard moeten roepen en uitvergroten om aandacht te krijgen. Volgens mij is dat de slechtste manier om tot resultaat te komen. Ik probeer een beetje in de middenweg te blijven. Als ik hoor dat mensen het erover gehad hebben, denk ik: mooi, doel bereikt.’’

Hoffmanns blog en een nieuw bord met de tekst ‘SIOL zegt nee tegen racisme’ hebben ervoor gezorgd dat mensen binnen SIOL sneller durven te reageren wanneer er iets gebeurt. ‘’Als je als bestuur het voorbeeld geeft en zegt ‘jongens, maak het bespreekbaar’, vinden mensen het makkelijker,’’ vertelt Hoffman. Maar ook bij SIOL gaan nog wel eens dingen mis. ‘’Racistische opmerkingen heb ik op de club niet zoveel gehoord, maar bij ons worden op een andere manier ook kwetsende opmerkingen gemaakt. Doordat ik zo naar de voorgrond ben getreden, moeten we dat soort dingen nog consequenter aanpakken. Dat probeerden we al, maar nu zijn we ons er nog meer van bewust.’’

Investeren in de jeugd
Bij amateurclubs wil de KNVB met het nieuwe plan vooral bewustwording creëren. Concrete maatregelen uit het plan richten zich vooral op betaald voetbal. Dat vindt Hoffmann prima. ‘’De amateurclubs moeten het vooral zelf doen. Het is ook niet zo dat er bij amateurclubs allerlei spreekkoren worden geroepen. Van de KNVB verwacht ik wel dat ze snel reageren op het moment dat er een vraag is en dat ze niet meteen in de kramp schieten, dat zou nog wat beter kunnen.’’ Er moet vooral worden geïnvesteerd in de jeugd door het bespreekbaar te maken en goede voorbeelden te laten zien, vindt de voorzitter. ‘’Een man van een jaar of zeventig zei een keer dat hij de entreeprijs van €2,50 niet wilde betalen om een stelletje Turken te zien voetballen. In zulke mensen moet je niet investeren, die gaan niet meer veranderen. We moeten vertrouwen hebben in de jonkies, die al veel meer gewend zijn om met de diversiteit in onze maatschappij om te gaan. Je haalt nooit alle ellende uit de samenleving. Maar kijk waar we vandaan komen. Als we de boel maar gewoon vanuit nuance blijven benaderen.’’

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *